Forum Historii Nysy

[ralf]

Nieistniejąca już dziś kolonia Jentsch należała przed II wojną światową do wsi Goświnowice i leżała obok rzeczki Cielnicy (Tellnitz), pomiędzy wsią Grądy (Perschkenstein), a Supicami (Zaupitz). Był to majątek rycerski – folwark z młynem wodnym. W roku 1415 miejsce to nosiło nazwę Jenschowicz, a w polskiej, powojennej literaturze nazywane jest jako Janczowice. Stały tam dwa domy, a liczba mieszkańców miała wynosić w 1821 r. – 23, w 1845 r. 18, a w 1875 r. – 10 osób. W 1837 r. folwark Janczowice kupił od młynarza o nazwisku Johann Alder ówczesny kupiec, bankier i wrocławski radny miejski Karl Wilhelm Friedenthal (1805-1869), który jednocześnie zakupił całą wieś Goświnowice. Właśnie wtedy Janczowice stały się częścią (kolonią) Goświnowic. Majątek w Janczowicach w czasie jego sprzedaży w 1837 r. był wyceniony na kwotę 9632 talarów.

Przez majątek przepływała sztuczna odnoga Cielnicy, która doprowadzała wodę do tamtejszego młyna. Tuż przed młynem znajdował się sztuczny staw z groblą. Za młynem głębsze koryto odprowadzało wodę z powrotem do Cielnicy (zdj.8). Zachowana do dziś prawie w całości linia dawnego koryta jest suchym, śródpolnym rowem.

Do Janczowic prowadziły trzy drogi: od strony Grąd, Supic oraz z Goraszowic (Graschwitz). Ta ostatnia droga wiodła przez nieistniejący dziś mostek lub bród na Cielnicy. Po tej przeprawie pozostała tylko krótka grobla (daw. droga), biegnąca od rzeczki do folwarku.

Obecnie miejsce, w którym stały zabudowania folwarku Jentsch to wysypisko gruzu i kamienia (zdj.7). Po dawnych zabudowaniach nie pozostał na powierzchni ślad i tylko olbrzymia, 200-letnia lipa o obwodzie wynoszącym ok. 365 cm na pierśnicy, będąca drzewem pomnikowym, pamięta to miejsce z czasów, gdy funkcjonował tam folwark z młynem (zdj.8-9).

Około 250 metrów na zachód od dawnego gospodarstwa w Janczowicach znajdują się pozostałości po średniowiecznym grodzisku z okresu ok. XII wieku. Niestety wzniesienie, na którym ono stało, jest obecnie w znacznej części zniwelowane, a fragment, który pozostał jest głęboko rozkopany. Możliwe, że są to skutki nielegalnego pozyskiwania ziemi lub piasku w tym miejscu (zdj.12-14).

---

(zdj.1) Mapa z 1912 roku z podpisanymi obiektami, o których mowa w tekście.jpg

Plik ściągnięto 5 raz(y) 3,12 MB

(zdj.2) Widok w stronę północną na zadrzewienie tuż za amboną myśliwską, gdzie znajdował się folwark Jentsch [fot. ralf - 11.VII.2026].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 5,31 MB

(zdj.3) Widok w stronę północną na miejsce, w którym znajdował się folwark Jentsch [fot. ralf - 11.VII.2026].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 3,29 MB

(zdj.4) Widok w stronę północną na miejsce, w którym znajdował się folwark Jentsch [fot. ralf - 11.VII.2026].jpg

Plik ściągnięto 3 raz(y) 3,83 MB

(zdj.5) Widok w stronę zachodnią na miejsce, w którym znajdował się folwark Jentsch [fot. ralf - 11.VII.2026].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,78 MB

(zdj.6) Widok w stronę wschodnią na miejsce, w którym znajdował się folwark Jentsch [fot. ralf - 11.VII.2026].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 4,69 MB

(zdj.7) Widok w stronę południową z miejsca, w którym znajdował się folwark Jentsch [fot. ralf - 11.VII.2026].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 3,39 MB

(zdj.8) Widok w stronę północną na starą lipę, która rośnie na terenie dawnego folwarku Jentsch [fot. ralf - 11.VII.2026].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 3,32 MB

(zdj.9) Stara lipa, która rośnie na terenie dawnego folwarku Jentsch [fot. ralf - 11.VII.2026].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,29 MB

(zdj.10) Widok w stronę wschodnią na koryto, którym odprowadzana była woda z młyna przy dawnym folwarku Jentsch [fot. ralf - 11.VII.2026].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,77 MB

(zdj.11) Kamienny słupek graniczny wrośnięty w stare drzewo na wale koryta odprowadzającego dawniej wodę z młyna przy folwarku Jentsch [fot. ralf - 11.VII.2026].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 2,76 MB

(zdj.12) Widok spod dawnego folwarku Jentsch w stronę zachodnią, na zadrzewienie, w którym znajdują się pozostałości dawnego grodziska [fot. ralf - 11.VII.2026].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,16 MB

(zdj.13) Zdjęcie wykonane na terenie dawnego grodziska przy Cielnicy, nieopodal dawnego majątku Jentsch. Na pierwszym planie widoczny głęboki wykop [fot. ralf - 11.VII.2026].jpg

Plik ściągnięto 2 raz(y) 4,41 MB

(zdj.14) Widok w stronę północno-zachodnią z dawnego grodziska przy Cielnicy, nieopodal dawnego majątku Jentsch [fot. ralf - 11.VII.2026].jpg

Plik ściągnięto 2 raz(y) 4,6 MB