![Forum Historii Nysy Strona Główna](templates/subSilver/images/logo_phpBB.gif) |
Forum Historii Nysy
Serwis społecznościowy poświęcony historii miasta Nysa
|
Obóz jeniecki w Nysie w latach 1914-1918 |
Autor |
Wiadomość |
ralf
Administrator
![](images/avatars/318979705bd1a70d6b937.jpg)
Dołączył: 07 Lis 2017 Posty: 3033 Skąd: Kraków
|
Wysłany: 2017-12-01, 21:59 Obóz jeniecki w Nysie w latach 1914-1918
|
|
|
Działania zbrojne I wojny światowej nie objęły terytorium Śląska, w tym Nysy, niemniej na terenie miasta przez cały okres wojny, od września 1914 roku do października roku 1918, przetrzymywani byli jeńcy wojenni różnej narodowości: rosyjskiej, francuskiej, brytyjskiej czy rumuńskiej. Liczba jeńców przetrzymywanych w Nysie wynosiła około tysiąca osób. Zdecydowanie najliczniejszą grupę stanowili jeńcy rosyjscy, w większości oficerowie - od stopnia podporucznika do generała, których przetrzymywano w specjalnie utworzonym obozie pomiędzy dzis. ul. Chodowieckiego, a ul. Marcinkowskiego (zdj. 1-3). Jeńcy innych narodowości stanowili niewielki odsetek. Oprócz ww. obozu w centrum miasta, jeńców przetrzymywano również na terenie nyskich fortyfikacji , tj. w forcie I, II i III.
W obozie dla oficerów przy ul. Chodowieckiego wprowadzono dla pieniądz zastępczy, który był wykorzystywany głównie w obozowej kantynie znajdującej się w dzisiejszym budynku PWSZ Collegium Civitas przy ul. Marcinkowskiego. Były to cynkowe monety o nominałach 1, 2, 5 i 10 fenigów (zdj. 4) oraz banknoty o nominałach 50 fenigów, 1, 5, 10, 20 i 50 marek (zdj. 5).
Nierzadko w serwisach aukcyjnych można dziś spotkać się z korespondencję wysyłaną przez jeńców z obozu w Nysie, w szczególności z listami słanymi przez jeńców rosyjskich do Kopenhagi (Dania), gdzie mieściło się biuro Moskiewskiego Komitetu Pomocy Jeńcom Wojennym (zdj. 6-7). Korespondencja taka mogła nieść pomoc jeńcowi lub umożliwić skontaktowanie go z rodziną.
Osoby szerzej zainteresowane tematem jeńców I wojny światowej przetrzymywanych w obozie w Nysie, odsyłam do artykułu pt. "Obóz jeniecki Neisse (Nysa) w latach 1914-1918", którego autorem jest Piotr Stanek. Materiał ukazał się w Łambinowickim Roczniku Muzealnym, tom 36, Opole, 2013, str. 97. Rocznik dostępny jest w formie elektronicznej na stronie Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu pod TYM linkiem. Zamieszczam ponadto do pobrania sam wspomniany artykuł w pliku PDF.
zdj. 1.jpg Teren dawnego obozu jenieckiego przy ul. Chodowieckiego, na współczesnym zdjęciu satelitarnym. |
![](files/thumbs/t_zdj_1_136.jpg) |
Plik ściągnięto 133 raz(y) 327,56 KB |
zdj. 2.jpg Obóz jeniecki przy ul. Chodowieckiego. |
![](files/thumbs/t_zdj_2_189.jpg) |
Plik ściągnięto 164 raz(y) 1,15 MB |
zdj. 3.jpg Widok naobóz jeniecki od strony ul. Chodowieckiego. Po lewej stronie budynek, w którym mieściła się obozowa kantyna (dzis. PWSZ - Collegium Civitas). |
![](files/thumbs/t_zdj_3_224.jpg) |
Plik ściągnięto 144 raz(y) 982,22 KB |
zdj. 4.jpg Monety obozu jenieckiego w Nysie. |
![](files/thumbs/t_zdj_4_144.jpg) |
Plik ściągnięto 77 raz(y) 921,75 KB |
zdj. 5.jpg Banknoty obozu jenieckiego w Nysie. |
![](files/thumbs/t_zdj_5_152.jpg) |
Plik ściągnięto 59 raz(y) 954,76 KB |
zdj. 6.jpg Korespondencja jeńca rosyjskiego z Nysy do Kopenhagi. |
![](files/thumbs/t_zdj_6_193.jpg) |
Plik ściągnięto 45 raz(y) 455,2 KB |
zdj. 7.jpg Korespondencja jeńca rosyjskiego z Nysy do Kopenhagi. |
![](files/thumbs/t_zdj_7_169.jpg) |
Plik ściągnięto 38 raz(y) 206,63 KB |
Piotr Stanek - 'Obóz jeniecki Neisse (Nysa) w latach 1914-1918'.pdf
|
Pobierz Plik ściągnięto 228 raz(y) 2,03 MB |
|
_________________ Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V. |
|
|
|
![](templates/subSilver/images/spacer.gif) |
ralf
Administrator
![](images/avatars/318979705bd1a70d6b937.jpg)
Dołączył: 07 Lis 2017 Posty: 3033 Skąd: Kraków
|
Wysłany: 2018-04-04, 13:45
|
|
|
Poniżej zdjęcie pruskich żołnierzy wykonane przy barakach na terenie obozu dla jeńców rosyjskich w Nysie. Jest to awers widokówki nadanej w dniu 14.II.1915 roku. W tle zdjęcia widoczny zarys ówczesnej kantyny obozowej (dzis. budynek PWSZ - Collegium Civitas przy ul. Marcinkowskiego 6-8). Możliwe, że na zdjęciu widnieją żołnierze sprawujący nadzór nad tamtejszym obozem.
awers.jpg
|
![](files/thumbs/t_awers_282.jpg) |
Plik ściągnięto 92 raz(y) 803,81 KB |
awers (zbliżenie).jpg
|
![](files/thumbs/t_awers_zblienie_201.jpg) |
Plik ściągnięto 33 raz(y) 823,28 KB |
rewers.jpg
|
![](files/thumbs/t_rewers_607.jpg) |
Plik ściągnięto 26 raz(y) 529,23 KB |
|
_________________ Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V. |
|
|
|
![](templates/subSilver/images/spacer.gif) |
ralf
Administrator
![](images/avatars/318979705bd1a70d6b937.jpg)
Dołączył: 07 Lis 2017 Posty: 3033 Skąd: Kraków
|
Wysłany: 2018-06-07, 22:12
|
|
|
Zdjęcie podpisane cyrylicą (tłum.) "Kuchnia II, obóz oficerski jeńców wojennych, Nysa 1918".
Obóz w Nysie - 1918 r.jpg
|
![](files/thumbs/t_obz_w_nysie__1918_r_686.jpg) |
Plik ściągnięto 76 raz(y) 515,38 KB |
|
_________________ Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V. |
|
|
|
![](templates/subSilver/images/spacer.gif) |
ralf
Administrator
![](images/avatars/318979705bd1a70d6b937.jpg)
Dołączył: 07 Lis 2017 Posty: 3033 Skąd: Kraków
|
Wysłany: 2018-10-16, 22:15
|
|
|
Koperta listu nadanego w dniu 20 lutego 1917 roku przez rosyjskiego jeńca przetrzymywanego na terenie Fortu III. U góry koperty widnieje odręczny napis ołówkiem informujący o nazwisku nadawcy oraz miejscu jego pobytu: "Leutnant Maxim Saharowitsch Egoroff. Deutschland Offizier-Gefangenenlager, Neisse-Schlesien, Fort III".
Koperta listu z obozu jenieckiego w Nysie.jpg
|
![](files/thumbs/t_koperta_listu_z_obozu_jenieckiego_w_nysie_113.jpg) |
Plik ściągnięto 33 raz(y) 434,54 KB |
|
_________________ Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V. |
|
|
|
![](templates/subSilver/images/spacer.gif) |
ralf
Administrator
![](images/avatars/318979705bd1a70d6b937.jpg)
Dołączył: 07 Lis 2017 Posty: 3033 Skąd: Kraków
|
Wysłany: 2021-04-27, 11:15
|
|
|
Zamieszczam zdjęcia jeńców rosyjskich, wykonane na terenie obozu jenieckiego w Nysie w okresie I wojny światowej.
Fotografie pochodzą z rosyjskojęzycznej książki: Ф.А. Гущин, "Жертвы стальных гроз: Пленные и погибшие генералы Российской императорской армии. 1914–1917" - Второе издание, переработанное и дополненное. Кучково поле Музеон. Москва 2020 (ISBN 978-5-907174-22-1).
(zał.1) Książka; ISBN 978-5-907174-22-1.jpg
|
![](files/thumbs/t_za1_ksika_isbn_978_5_907174_22_1_154.jpg) |
Plik ściągnięto 53 raz(y) 367,83 KB |
(zał.2) Książka; ISBN 978-5-907174-22-1.jpg
|
![](files/thumbs/t_za2_ksika_isbn_978_5_907174_22_1_336.jpg) |
Plik ściągnięto 58 raz(y) 764,6 KB |
(zał.3) Książka; ISBN 978-5-907174-22-1.jpg
|
![](files/thumbs/t_za3_ksika_isbn_978_5_907174_22_1_849.jpg) |
Plik ściągnięto 68 raz(y) 555,42 KB |
(zał.4) Książka; ISBN 978-5-907174-22-1.jpg
|
![](files/thumbs/t_za4_ksika_isbn_978_5_907174_22_1_456.jpg) |
Plik ściągnięto 74 raz(y) 549,14 KB |
(zał.5) Książka; ISBN 978-5-907174-22-1.jpg
|
![](files/thumbs/t_za5_ksika_isbn_978_5_907174_22_1_117.jpg) |
Plik ściągnięto 90 raz(y) 1,97 MB |
|
_________________ Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V. |
|
|
|
![](templates/subSilver/images/spacer.gif) |
ralf
Administrator
![](images/avatars/318979705bd1a70d6b937.jpg)
Dołączył: 07 Lis 2017 Posty: 3033 Skąd: Kraków
|
Wysłany: 2021-12-08, 09:58
|
|
|
Kolejna fotografia z książki pt. "Жертвы стальных гроз ...", przedstawiająca obóz jeniecki przy ul. Chodowieckiego w Nysie w roku 1917.
Rok 1917. Obóz jeniecki przy dzis. ul. Chodowieckiego w Nysie.jpg
|
![](files/thumbs/t_rok_1917_obz_jeniecki_przy_dzis_ul_chodowieckiego_w_nysie_114.jpg) |
Plik ściągnięto 42 raz(y) 786,96 KB |
|
_________________ Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V. |
|
|
|
![](templates/subSilver/images/spacer.gif) |
ralf
Administrator
![](images/avatars/318979705bd1a70d6b937.jpg)
Dołączył: 07 Lis 2017 Posty: 3033 Skąd: Kraków
|
Wysłany: 2021-12-21, 00:27
|
|
|
Zdjęcie przedstawiające wnętrze izby jeńców-oficerów w jednym z baraków na terenie obozu jenieckiego w Nysie w okresie I wojny światowej. Fotografia pochodzi z opracowania z 2019 roku pt. "Пропагандистская работа большевиков среди русских военнопленных Первой мировой войны. Часть 1" (w tłum: "Praca propagandowa bolszewików wśród rosyjskich jeńców wojennych I wojny światowej. Część 1"). Autorem opracowania jest Любовь Данильченко.
Pokój jeńców-oficerów w baraku na terenie obozu jenieckiego w Nysie w okresie I w.ś.jpg
|
![](files/thumbs/t_pokj_jecw_oficerw_w_baraku_na_terenie_obozu_jenieckiego_w_nysie_w_okresie_i_w_324.jpg) |
Plik ściągnięto 49 raz(y) 332,65 KB |
|
_________________ Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V. |
|
|
|
![](templates/subSilver/images/spacer.gif) |
ralf
Administrator
![](images/avatars/318979705bd1a70d6b937.jpg)
Dołączył: 07 Lis 2017 Posty: 3033 Skąd: Kraków
|
Wysłany: 2022-01-25, 08:50
|
|
|
Zamieszczam fotografię wykonaną w czerwcu 1915 roku na terenie obozu jenieckiego przy ul. Chodowieckiego w Nysie. Jest to awers widokówki wydanej przez nyski zakład - Conrad Hübel. Na zdjęciu widzimy ośmiu stojących koło siebie mężczyzn, którzy są jeńcami tego obozu. Ich nazwiska wymieniono na rewersie kartki. Jako trzeci od prawej stoi Pierre Paul Chiarelli (ur. 1881, zm. 1967) - francuski podporucznik wzięty do niewoli w Saint-Mihiel (niedaleko Verdun) we Francji w dniu 18 listopada 1914 roku. Spędził cztery lata w niewoli w Prusach Wschodnich, w Moguncji, Nysie i Weilburg. Pod ryzykiem surowej kary napisał wówczas około czterdziestostronicowy pamiętnik, ozdobiony kilkoma zdjęciami, który po latach okazał się cennym dokumentem opisującym ówczesnych francuskich i niemieckich żołnierzy. Wnuczka autora pamiętnika (Anne-Joëlle Pratelli), mieszkająca we francuskiej miejscowości Barrême (dep. Alpy Górnej Prowansji), przekazała kilka lat temu oryginał tego cennego dokumentu do medioteki w tejże miejscowości. W roku 2015 ukazało się jego wydanie pt. „JOURNAL DE BORD D'UN OFFICIER FRANҪAIS PENDANT LA GRANDE GUERRE 1914-1918” (ISBN 2918711144).
Przedmiotowe zdjęcie (widokówka) jest jednym z około stu, które znajdują się w starym albumie oferowanym obecnie w jednym z internetowych serwisów aukcyjnych. Większość zdjęć przedstawia jednak francuskiego oficera o nazwisku Pierre Gabriel Marc Cahuzac (ur. 1886, zm. 1944 w Buchenwald), służącego wówczas w 78. pułku piechoty francuskiej. Na załączonym zdjęciu grupowym stoi on jako czwarty od prawej. Dodatkowo zamieszczam zdjęcie jego samego, również pochodzące z przedmiotowego albumu. Wydaje się, że to właśnie temu człowiekowi był poświęcony album. Dużo fotografii wykonano w obozie jenieckim w Piławie Górnej (Gnadenfrei).
Zdjęcie (widokówka) wykonane w czerwcu 1915 roku na terenie obozu jenieckiego przy ul. Chodowieckiego w Nysie [awers].jpg
|
![](files/thumbs/t_zdjcie_widokwka_wykonane_w_czerwcu_1915_roku_na_terenie_obozu_jenieckiego_przy_ul_chodowieckiego_w_nysie_awers_214.jpg) |
Plik ściągnięto 36 raz(y) 529,69 KB |
Zdjęcie (widokówka) wykonane w czerwcu 1915 roku na terenie obozu jenieckiego przy ul. Chodowieckiego w Nysie [rewers].jpg
|
![](files/thumbs/t_zdjcie_widokwka_wykonane_w_czerwcu_1915_roku_na_terenie_obozu_jenieckiego_przy_ul_chodowieckiego_w_nysie_rewers_154.jpg) |
Plik ściągnięto 26 raz(y) 295,04 KB |
Pierre Cahuzac (1886-1944) w okresie I wojny światowej.jpg
|
![](files/thumbs/t_pierre_cahuzac_1886_1944_w_okresie_i_wojny_wiatowej_187.jpg) |
Plik ściągnięto 12 raz(y) 408,03 KB |
|
_________________ Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V. |
|
|
|
![](templates/subSilver/images/spacer.gif) |
ralf
Administrator
![](images/avatars/318979705bd1a70d6b937.jpg)
Dołączył: 07 Lis 2017 Posty: 3033 Skąd: Kraków
|
Wysłany: 2022-01-27, 20:46
|
|
|
Dwa fragmenty zdjęcia, takiego samego jak zamieszczone w pierwszym poście tego tematu, na których widać wyraźniej szczegóły.
Fotografię można obecnie kupić w serwisie Ebay.de pod linkiem: KLIK
Fragment nr 1. [Obóz jeniecki przy ul. Chodowieckiego w Nysie].jpg
|
![](files/thumbs/t_fragment_nr_1_obz_jeniecki_przy_ul_chodowieckiego_w_nysie_207.jpg) |
Plik ściągnięto 45 raz(y) 656,23 KB |
Fragment nr 2. [Obóz jeniecki przy ul. Chodowieckiego w Nysie].jpg
|
![](files/thumbs/t_fragment_nr_2_obz_jeniecki_przy_ul_chodowieckiego_w_nysie_535.jpg) |
Plik ściągnięto 28 raz(y) 729,56 KB |
|
_________________ Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V. |
|
|
|
![](templates/subSilver/images/spacer.gif) |
ralf
Administrator
![](images/avatars/318979705bd1a70d6b937.jpg)
Dołączył: 07 Lis 2017 Posty: 3033 Skąd: Kraków
|
Wysłany: 2022-06-20, 22:25
|
|
|
Zamieszczam opracowanie na temat obozowego teatru, który powstał i funkcjonował w oficerskim obozie jenieckim w Nysie w okresie I wojny światowej. Jest to przekład z rosyjskiego artykułu pt. "Наши лагерные дивы" (Как два боевых офицера Первой мировой стали звездными травести), którego autorką jest Olga Choroszyłowa (Ольга Хорошилова). Artykuł ukazał się w kwietniu br. na stronie internetowej "НОЖ", pod linkiem: https://knife.media/
"Nasze obozowe diwy"
Wojna to nie tylko rozlew krwi i śmierć, ale także niewola. W czasie I wojny światowej w niewoli rozwinęła się wyjątkowa kultura: w obozach powstawały orkiestry, chóry, stowarzyszenia artystyczne i drużyny piłkarskie, istniało nawet "Towarzystwo kąpieli słonecznych". Najciekawszym zjawiskiem był jednak teatr, w którym wszystkie role odgrywali jeńcy. Niektórzy z nich potrafili wcielać się w role kobiet. Olga Choroszyłowa (Ольга Хорошилова) opowiada o tym, jak rosyjski oficer Nikołaj Bezekirski (Николай Безекирский) - jeniec obozu oficerskiego w Nysie, stał się gwiazdą obozowej parodii.
Nikołaj Bezekirski trafił na front w 1914 roku. Latem 1915 r. został ranny i dostał się do niewoli, a jesienią tego samego roku przebywał już w oficerskim obozie jenieckim w Nysie. Prawdopodobnie jest to ten sam Nikołaj Wasiljewicz Bezekirski, który był chorążym w 230. nowogradzko-wołyńskim pułku piechoty, a w 1914 r. otrzymał Krzyż Jerzego II stopnia "Za zasługi w walce z wrogiem" oraz odznakę honorową Orderu Wojskowego za wojnę rosyjsko-japońską. Ogólnie rzecz biorąc, był człowiekiem bohaterskim.
Bezekirski w czasach pokoju nie był zawodowym aktorem. A może nawet nigdy nie myślał o karierze scenicznej. Jednak w trudnych warunkach obozowych teatr okazał się najlepszym lekarstwem na depresję i długie, puste, męczące godziny. Konwencja haska zwalniała przecież jeńców wojennych z obowiązku pracy. Przez większość dnia byli pozostawieni sami sobie. Aby się czymś zająć, jeńcy wymyślali różne rozrywki. Prowadzili biblioteki, uczyli się języków, organizowali wykłady, zakładali grupy hobbystyczne zajmujące się poezją, astronomią, fotografią czy rolnictwem.
Jednak najskuteczniejszym sposobem na wyjście z obozowej depresji był teatr. Pochłaniał on cały ich wolny czas.
Teatr obozowy nie zaczął się od wieszaka na ubrania. Zaczął się od śmieci. Więźniowie z Nysy zebrali z baraków deski, skrzynie, blaty, kartony, worki, listwy i połamane łóżka. Wykonano z nich rusztowania. Scenografię tworzyło się z tego, co było pod ręką - z worków, zasłon, tapet z kartonu, gazet, papieru pakowego. Zużyte koszule i kalesony były prane, szyte i przerabiane na tło.
W Nysie pracował zdolny scenograf - chorąży Nikołaj Pietrow (Николай Петров). Potrafił on przekształcić zniszczoną skrzynię w zgrabną fasadę scenicznej petersburskiej rezydencji lub kościoła.
Kostiumy, podobnie jak scenografia, były wykonywane z materiałów, które akurat były pod ręką. Nadawało się do tego wszystko: kawałki worków, podarte koce, motki, kawałki filcu, bawełny, kawałki tektury, podarte kurtki i wytarte swetry. Wykorzystywano również bieliznę - ściągano ją i robiono z niej krynoliny, sukienki i stare damskie czepki.
W nyskim obozie jenieckim byli zdolni "krawcy". Suknię dla Nikołaja Bezekirskiego uszył Andriej Makaszow (Андрей Макашов) - chorąży 242. pułku piechoty Łukowskiego. To właśnie w obozie jenieckim nieoczekiwanie odkrył on swój talent jako krawiec damski. Zorganizował prawdziwy sklep z kostiumami - wraz z podległymi mu oficerami udało mu się skompletować kilkadziesiąt strojów do przedstawienia. Makaszow zręcznie radził sobie z niesfornymi igłami, kapryśnymi tkaninami i kapryśną diwą jaką był Nikołaj Bezekirski. Kroił i szył spódnice, bluzki, sukienki, kleił kapelusze, robił peruki. Zdjęcia zrobione podczas prób generalnych są najlepszym komplementem dla jego talentu artystycznego, jak choćby to załączone niżej (zdj.2), na którym po lewej stronie stoi chorąży Aleksander Dziulski, a z prawej chorąży Andriej Makaszow. Kostiumy te zostały wykonane właśnie przez chorążego Makaszowa.
W nyskim obozowym teatrze grano Nikołaja Gogola, Dienisa Fonwizina, sztuki Aleksandra Ostrowskiego - zwłaszcza "Pannę bez Posagu" i "Burzę". Od czasu do czasu wystawiano "Na dnie" Maksyma Gorkiego oraz komedie Aleksandra Szachowskiego i Iwana Miaśnickiego. Ulubieńcem był również Anton Czechow - jego "Niedźwiedź" był wystawiany w Nysie kilkakrotnie i za każdym razem ku nieprzerwanemu śmiechowi publiczności.
Nikołaj Bezekirski, czołowy "drag queen" oboju jenieckiego w Nysie, grał w prawie wszystkich ww. przedstawieniach. Jego sława urosła w listopadzie 1915 r., kiedy zaproponowano mu rolę Anny Andrejewny w "Rewizorze" Gogola. Bezekirski jakoś od razu, z półsłówka reżysera, zrozumiał zadanie i już na pierwszej próbie udowodnił, że potrafi grać bardzo przekonująco. Przedstawienie zostało jednak odwołane, ponieważ nie zgromadzono odpowiednich rekwizytów i materiałów na scenografię. W lutym 1916 roku w dramacie Gogola pt. "Ożenek" Bezekirski niezrównanie wcielił się w postać Agafii Tichonownej. Świadek tego występu - Andriej Makaszow, zauważył, że chorąży grał bez żadnej karykatury, z niezwykle delikatnym, pełnym naturalności wykończeniem.
Gdy w zaktualizowanym "Rewizorze" Bezekirski wystąpił w roli Anny Andrejewnej, publiczność nie mogła uwierzyć, że gra ją oficer bojowy:
Subtelność naśladowania kobiety została doprowadzona do tego stopnia, że wydawało się niewiarygodne, iż rolę tę odgrywał mężczyzna. Wszystkie emocje były tak szczere i naturalne, że można było odnieść wrażenie, że wykonawca ma kobiece emocje, zauważył chorąży Makaszow. [źródło: Makashov A.A., „Krąg artystyczny obozu schwytanych oficerów w Nysie”, Archiwum Państwowe Federacji Rosyjskiej].
Prawdą jest, że utalentowany Bezekirski miał równie utalentowanego (a przez to niebezpiecznego) rywala - Władysława Dołobowskiego (Владислав Долобовский), chorążego w 249. pułku piechoty naddunajskiej. Po raz pierwszy pojawił się on w "Ożenku" Gogola, gdzie zagrał Agafię Tichonowną, córkę kupca. Mimo że nie umiał jeszcze grymasić i mówić wysokim głosem, mówił pewnie i został nagrodzony entuzjastycznymi, gorącymi brawami.
Bezekirski nie lubił Dołobowskiego - miał z nim wiele wspólnego, bał się, że ten go prześcignie, dostanie lepszą rolę i stanie się wielką gwiazdą teatru. Bezekirski starał się jak mógł - dotrzymać kroku, wymyślić coś wyjątkowego, zaskoczyć. Cały obóz z zainteresowaniem przyglądał się temu wyścigowi talentów, a produkcje były coraz lepsze, jaśniejsze, ostrzejsze. Aktorzy rywalizowali ze sobą, ale grali równie dobrze. Publiczność i dyrektor Zacharow protekcjonalnie przyjęli remis, a komplementy podzielono po równo.
Teatralna "primadonna" czyli Bezekirski, zajmował w obozie jenieckim szczególną pozycję. Szybko otoczyło go grono zagorzałych wielbicieli, których przyciągnął jego talent i kobiecość. Po występach otrzymywał owacje na stojąco, bujne bukiety, liściki przepełnione namiętnością i epitetami z tabloidów: moja wieczna, mój zachodzie słońca, gwiazdo umysłu, bólu serca, jesteś piękna w niebiańskim pięknie...
Wyczekawszy końca akcji, wielbiciele rzucili się za kulisy, całowali ręce diwy i przynosili prezenty - tabliczkę czekolady, kostkę mydła, pierścionek domowej roboty wyrzeźbiony z blaszanej łyżki. Niektórzy gorliwcy wykorzystywali swoje oszczędności, aby kupić im prawdziwe damskie rzeczy - gorsety, peniuary, bluzki, kapelusze. Diwy obdarzały ich protekcjonalnymi pocałunkami.
I nikt się tego nie wstydził. Nikogo nie dziwiła dziwaczna przemiana wczorajszych wojowników w rozpieszczone aktorki. W obozach nie obowiązywały prawa społecznej grawitacji. Życie zdawało się toczyć w przestrzeni bez powietrza - nie było punktów zaczepienia, zmieniły się właściwości rzeczy, mężczyźni odkrywali w sobie kobiety.
Nikołaj Bezekirski związał później swoje życie z teatrem i występował jako aktor. Kilka faktów z jego wciąż niejasnej biografii ujawniają listy z 1929 roku, zachowane w archiwum Michaiła Bułhakowa. W 1921 roku pracował w Moskwie, w dziale literackim pisma "Glavpolitprosvet". Tam też poznał Michaiła Bułhakowa (Михаи́л Булга́ков). Potem jednak został aresztowany, oskarżony o "kontrrewolucyjną rozmowę w jednym domu" i zesłany na trzy lata. Później Bezekirski osiedlił się w Riazaniu, ale nie mógł znaleźć tam pracy i poprosił Bułhakowa o patronat. Pisarz zareagował i być może w jakiś sposób mu pomógł. W każdym razie w drugim liście Bezekirski serdecznie mu za coś dziękuje.
Tłumaczenie i opracowanie: ralf
(zdj.1) Scena teatralna w oficerskim obozie jenieckim w Nysie. Autorem zdjęcia jest chorąży Nikołaj Pietrow.jpg
|
![](files/thumbs/t_zdj1_scena_teatralna_w_oficerskim_obozie_jenieckim_w_nysie_autorem_zdjcia_jest_chory_nikoaj_pietrow_199.jpg) |
Plik ściągnięto 16 raz(y) 147,91 KB |
(zdj.2) Chorąży Aleksander Dziulski (z lewej) i chorąży Andriej Makaszow (z prawej) w sztuce pt. 'Dochodowe miejsce'. Kostiumy wykonał chorąży Makaszow.jpg
|
![](files/thumbs/t_zdj2_chory_aleksander_dziulski_z_lewej_i_chory_andriej_makaszow_z_prawej_w_sztuce_pt_dochodowe_miejsce_kostiumy_wykona_chory_makaszow_138.jpg) |
Plik ściągnięto 29 raz(y) 352,2 KB |
(zdj.3) Scena z 'Ożenku' Gogola w oficerskim obozie jenieckim w Nysie.jpg
|
![](files/thumbs/t_zdj3_scena_z_oenku_gogola_w_oficerskim_obozie_jenieckim_w_nysie_115.jpg) |
Plik ściągnięto 18 raz(y) 110,45 KB |
(zdj.4) Chorąży Nikołaj Bezekirski (z prawej) jako Kaurowa w produkcji „Śniadanie u lidera” I. S. Turgieniewa.jpg
|
![](files/thumbs/t_zdj4_chory_nikoaj_bezekirski_z_prawej_jako_kaurowa_w_produkcji_and8222niadanie_u_lideraand8221_i_s_turgieniewa_130.jpg) |
Plik ściągnięto 28 raz(y) 416,61 KB |
|
_________________ Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V. |
|
|
|
![](templates/subSilver/images/spacer.gif) |
ralf
Administrator
![](images/avatars/318979705bd1a70d6b937.jpg)
Dołączył: 07 Lis 2017 Posty: 3033 Skąd: Kraków
|
Wysłany: 2023-03-26, 16:57
|
|
|
Kartka z całą treścią, wysłana 6 maja 1916 roku z Nysy przez francuskiego żołnierza przetrzymywanego w obozie jenieckim dla oficerów w Nysie, na terenie Fortu III przy dzis. ul. Nowowiejskiej. Nadawcą był niejaki porucznik Jérémie Fontaine, służący w 1. pułku artylerii. Adresatem kartki była jego siostra - pani Fontaine, zamieszkała przy Avenue Kléber w Malo-les-Bains na terenie Dunkierki w północnej Francji. Na awersie kartki widoczny jest podpis tłumacza, który skontrolował zapisaną na niej treść (Geprüft / Dolmetscher).
Kartka wysłana w 1916 roku z obozu jenieckiego dla oficerów w Nysie.jpg
|
![](files/thumbs/t_kartka_wysana_w_1916_roku_z_obozu_jenieckiego_dla_oficerw_w_nysie_191.jpg) |
Plik ściągnięto 17 raz(y) 1,06 MB |
|
_________________ Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V. |
|
|
|
![](templates/subSilver/images/spacer.gif) |
Nazario
Dołączył: 21 Lip 2023 Posty: 7 Skąd: Nysa
|
Wysłany: 2023-07-21, 11:19
|
|
|
Oczywiście zachowując wszelkie proporcje, biorąc pod uwagę, że to obóz jeniecki, to trzeba przyznać, że warunki całkiem znośne. Sami jeńcy też nie wyglądają na jakoś szczególnie zabiedzonych. Oczywiście porównując ten obóz z tym jak to wyglądało podczas II WŚ. |
|
|
|
![](templates/subSilver/images/spacer.gif) |
ralf
Administrator
![](images/avatars/318979705bd1a70d6b937.jpg)
Dołączył: 07 Lis 2017 Posty: 3033 Skąd: Kraków
|
Wysłany: 2024-03-01, 22:35
|
|
|
Koperta listu nadanego w dniu 29 stycznia 1917 roku przez rosyjskiego jeńca, przetrzymywanego na terenie Fortu II. List wysłano do Kijowa. Na rewersie koperty widnieje odręczny napis ołówkiem informujący o nazwisku nadawcy oraz miejscu jego pobytu: "Leutnant Butowitsch. Deutschland Offizier-Gefangenenlager, Neisse, Schlesien, Fort II, Deutschland".
Koperta listu nadanego z Nysy do Kijowa w 1917 r. (awers).jpg
|
![](files/thumbs/t_koperta_listu_nadanego_z_nysy_do_kijowa_w_1917_r_awers_490.jpg) |
Plik ściągnięto 10 raz(y) 387,17 KB |
Koperta listu nadanego z Nysy do Kijowa w 1917 r. (rewers).jpg
|
![](files/thumbs/t_koperta_listu_nadanego_z_nysy_do_kijowa_w_1917_r_rewers_913.jpg) |
Plik ściągnięto 5 raz(y) 317,89 KB |
|
_________________ Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V. |
|
|
|
![](templates/subSilver/images/spacer.gif) |
ralf
Administrator
![](images/avatars/318979705bd1a70d6b937.jpg)
Dołączył: 07 Lis 2017 Posty: 3033 Skąd: Kraków
|
Wysłany: 2024-05-15, 14:53
|
|
|
Zdjęcie grupowe wykonane w dniu 25 stycznia 1916 r. na terenie obozu jenieckiego przy dzis. ul. Chodowieckiego. Widnieje na nim 60 mężczyzn – zapewne wszyscy to zakwaterowani na terenie tego obozu jeńcy wojenni. Fotografię wykonano w kierunku południowo-wschodnim z miejsca, w którym obecnie stoi budynek Szkoły Podstawowej nr 5 (Chodowieckiego 7). W tle widać stojące do dziś, długie zabudowanie, które nosi adres Chodowieckiego 9. Widoczny na zdjęciu drewniany barak był najbardziej wysuniętym barakiem na południe ze wszystkich dwunastu, które stały w trójszeregu na terenie obozu i które wyglądały tak samo. Na załączonym zdjęciu lotniczym, wykonanym w 1927 roku, przedmiotowy barak oznaczono kolorem żółtym, z kolei długi budynek, który stoi w tle fotografii grupowej oznaczono kolorem niebieskim. Czerwony punkt to miejsce, z którego wykonano zdjęcie.
Na rewersie fotografii, przy krawędzi znajduje się napis drukiem: „Conrad Hübel, Neisse. Neustädterstr. 4. Fernsprecher 466” oraz odręczny napis ołówkiem: „Offiziergefangenenlager, Neisse, 25 Januar 1916”. Dodatkowo przybita jest pieczątka – wyraz: „Geprüft 3” (tłum. sprawdzony / skontrolowany).
Zdjęcie grupowe zrobione w dniu 25 stycznia 1916 roku, przedstawiające jeńców wojennych na terenie obozu przy ul. Chodowieckiego w Nysie.jpg
|
![](files/thumbs/t_zdjcie_grupowe_zrobione_w_dniu_25_stycznia_1916_roku_przedstawiajce_jecw_wojennych_na_terenie_obozu_przy_ul_chodowieckiego_w_nysie_153.jpg) |
Plik ściągnięto 7 raz(y) 977,32 KB |
Zdjęcie lotnicze z 1927 roku, ukazujące teren dawnego obozu jenieckiego przy ul. Chodowieckiego w Nysie.jpg
|
![](files/thumbs/t_zdjcie_lotnicze_z_1927_roku_ukazujce_teren_dawnego_obozu_jenieckiego_przy_ul_chodowieckiego_w_nysie_293.jpg) |
Plik ściągnięto 11 raz(y) 1,7 MB |
|
_________________ Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V. |
|
|
|
![](templates/subSilver/images/spacer.gif) |
ralf
Administrator
![](images/avatars/318979705bd1a70d6b937.jpg)
Dołączył: 07 Lis 2017 Posty: 3033 Skąd: Kraków
|
Wysłany: 2024-05-15, 17:04
|
|
|
Kartka pocztowa napisana w dniu 30 września 1915 roku przez francuskiego jeńca wojennego o nazwisku Guillain, przebywającego w obozie w Nysie i zakwaterowanego w baraku nr 4. Nadawca służył w jednym z francuskich pułków piechoty w stopniu podporucznika. Kartkę obito stemplem pocztowym 10 dni później (10.X) i wysłano do miejscowości Ouistreham w departamencie Calvados we Francji. Nadawca pisał w niej do swoich rodziców. Na rewersie kartki znajduje się pełna, czytelna treść i dlatego warto wstawić tutaj tą pocztówkę.
Kartka z obozu jenieckiego w Nysie - 1915 r. (awers).jpg
|
![](files/thumbs/t_kartka_z_obozu_jenieckiego_w_nysie__1915_r_awers_319.jpg) |
Plik ściągnięto 1 raz(y) 416,18 KB |
Kartka z obozu jenieckiego w Nysie - 1915 r. (rewers).jpg
|
![](files/thumbs/t_kartka_z_obozu_jenieckiego_w_nysie__1915_r_rewers_148.jpg) |
Plik ściągnięto 1 raz(y) 694,24 KB |
|
_________________ Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V. |
|
|
|
![](templates/subSilver/images/spacer.gif) |
|
Nie możesz pisać nowych tematów Nie możesz odpowiadać w tematach Nie możesz zmieniać swoich postów Nie możesz usuwać swoich postów Nie możesz głosować w ankietach Nie możesz załączać plików na tym forum Możesz ściągać załączniki na tym forum
|
Dodaj temat do Ulubionych Wersja do druku
|
phpBB by
przemo
Strona wygenerowana w 0,806 sekundy. Zapytań do SQL: 11
|